Phở là gì?
Phở là món ăn truyền thống có nước dùng đặc trưng của ẩm thực Việt Nam, xuất hiện phổ biến từ các quán ăn bình dân ven đường cho đến các nhà hàng sang trọng trên toàn cầu.
Thành phần cơ bản của một tô phở bao gồm bánh phở tươi làm từ bột gạo, những lát thịt bò hoặc thịt gà được thái mỏng tinh tế, và phần nước dùng trong vắt, thơm nức mũi nhờ kỹ thuật ninh xương ống cùng các loại thảo mộc tự nhiên.
Khi thưởng thức, món ăn sẽ được dọn kèm các loại rau thơm tươi mát như húng quế, ngò gai, hành lá kèm theo một chút chanh, ớt tươi để làm bật lên sự hòa quyện tuyệt vời của các tầng hương vị.
Quá trình hình thành & phát triển của món phở
Nguồn gốc ra đời từ các giả thuyết lịch sử
Món phở được xác định hình thành vào khoảng cuối thế kỷ XIX hoặc đầu thế kỷ XX tại khu vực miền Bắc Việt Nam, với hai vùng đất song hành lịch sử là Nam Định và Hà Nội. Các nghiên cứu ngôn ngữ học cho thấy từ phở hoàn toàn vắng mặt trong các cuốn từ điển cổ như Việt - Bồ - La của Alexandre de Rhodes năm 1651 hay từ điển Đại Nam Quấc Âm Tự Vị năm 1896.
Đến năm 1930, từ phở mới lần đầu tiên được ghi nhận chính thức trong cuốn Việt Nam Tự Điển của Hội Khai trí Tiến Đức với định nghĩa là món đồ ăn bằng bánh thái nhỏ nấu với thịt bò.
Về nguồn gốc dân gian, một giả thuyết cho rằng phở biến âm từ chữ “phấn (粉)” được phát âm là “fun” trong món “ngưu nhục phấn (牛肉粉)” của người Hoa bán ở phố cổ. Cũng có thuyết nói phở giống với món pot-au-feu súp nấu từ xương bò của Pháp. Giả thuyết khác lại gắn liền với món xáo trâu bình dân tại bến sông Hồng hoặc từ gánh hàng của người làng Vân Cù Nam Định bán cho công nhân nhà máy dệt.
Những giả thuyết lịch sử về nguồn gốc và sự hình thành của phở Việt Nam (ảnh: sưu tầm)
Giai đoạn gánh phở rong đầu thế kỷ XX
Trong những thập niên đầu của thế kỷ trước, phở chủ yếu di chuyển trên những đôi vai của các nghệ nhân bán rong khắp phố phường Hà Nội. Hình ảnh gánh phở một bên là thùng gỗ đựng bát đĩa bánh phở, một bên là bếp lò than rực hồng với nồi nước dùng luôn sôi sùng sục đã trở thành ký ức không thể phai mờ.
Phở thời kỳ này phục vụ chủ yếu cho tầng lớp lao động bình dân ban đêm hoặc sáng sớm, mang lại hơi ấm và nguồn dinh dưỡng tức thì cho những cơ thể mệt mỏi.
Gánh phở rong - hình ảnh quen thuộc gắn liền với những ngày đầu của phở Việt (ảnh: sưu tầm)
Sự xuất hiện của phở gà trong dòng lịch sử
Giai đoạn từ năm 1947 đến năm 1954 chứng kiến sự ra đời của phở gà do tình trạng khan hiếm thịt bò nghiêm trọng trong thời kỳ kháng chiến. Món ăn này nhanh chóng tạo dựng được chỗ đứng vững chắc nhờ nước dùng thanh nhẹ có hương vị thơm mùi lá chanh, gừng nướng, đi kèm thớ thịt gà ta chắc ngọt sần sật, bổ sung một sắc thái tinh tế mới cho dòng chảy ẩm thực quốc gia.
Phở gà xuất hiện và trở thành một trong những biến thể quen thuộc của phở Việt (ảnh: sưu tầm)
Hành trình Nam tiến và sự biến tấu vùng miền
Vào giữa những năm 1950, phở theo chân những người con miền Bắc di cư vào miền Nam và bắt đầu trải qua một cuộc cải cách lớn về mặt hương vị.
Để phù hợp với khẩu vị phóng khoáng của người dân xứ Nam Bộ, nước dùng của phở bắt đầu được nêm nếm để có vị ngọt đậm đà hơn, đồng thời xuất hiện thêm các loại topping như bò viên béo ngậy. Sự xuất hiện của rổ rau sống đầy đặn gồm giá đỗ chần, ngò gai, húng quế cùng các loại tương đen, tương ớt ăn kèm đã chính thức định hình nên hai trường phái phở Bắc và phở Nam rõ rệt.
Xu hướng hiện đại và các dòng phở khô độc đáo
Sự phát triển không ngừng của đời sống đô thị hiện đại đã thúc đẩy phở tiến hóa thêm nhiều hình thức thưởng thức mới lạ. Những biến thể như phở xào mềm thơm mùi khói chảo, phở chiên phồng giòn rụm rưới sốt bò sệt, hay phở cuốn thanh mát kết hợp rau sống đã làm phong phú thêm hệ sinh thái ẩm thực phở, đáp ứng nhu cầu trải nghiệm đa dạng của thực khách hiện đại.
Phở hiện đại với nhiều biến thể độc đáo, từ phở khô đến những cách thưởng thức mới (ảnh: sưu tầm)
Vì sao phở được thế giới công nhận & yêu thích?
Phở không chỉ nổi tiếng bởi hương vị đặc trưng mà còn bởi câu chuyện văn hóa được gìn giữ và lan tỏa qua nhiều thế hệ. Từ một món ăn quen thuộc của người Việt, phở ngày càng được biết đến rộng rãi trên thế giới và trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của ẩm thực Việt Nam.
Hương vị đặc trưng và dễ thưởng thức
Sự kết hợp hài hòa giữa bánh phở mềm, nước dùng đậm đà, thịt và các loại rau thơm tạo nên một món ăn vừa quen thuộc vừa đặc biệt. Thực khách có thể thưởng thức phở theo nhiều cách khác nhau, từ phở bò, phở gà đến những biến tấu phù hợp với khẩu vị và văn hóa ẩm thực của từng nơi.
Phở gắn liền với văn hóa Việt Nam
Phở không đơn thuần là một món ăn mà còn xuất hiện trong đời sống thường ngày của người Việt. Một tô phở có thể là bữa sáng quen thuộc, một bữa ăn cùng gia đình hoặc trải nghiệm mà du khách quốc tế muốn thử khi khám phá Việt Nam. Chính sự gần gũi này đã giúp phở giữ được vị trí đặc biệt trong văn hóa ẩm thực Việt.
Một tô phở nóng hổi là lựa chọn quen thuộc cho bữa sáng của nhiều người Việt (ảnh: sưu tầm)
Những cột mốc đưa phở ra thế giới
Sức ảnh hưởng của phở ngày càng được khẳng định qua nhiều dấu mốc quốc tế. Năm 2007, từ “pho” được đưa vào Oxford English Dictionary, đánh dấu sự hiện diện của tên gọi món ăn Việt trong từ điển tiếng Anh. Năm 2011, phở được CNN đưa vào danh sách 50 món ăn ngon nhất thế giới, góp phần đưa món ăn này đến gần hơn với thực khách quốc tế.
Ngày 12 tháng 12 hằng năm được chọn là Ngày của Phở, nhằm tôn vinh và lan tỏa giá trị của món ăn đặc trưng này. Bên cạnh đó, phở Hà Nội và phở Nam Định đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, tiếp tục khẳng định giá trị văn hóa và vị trí đặc biệt của phở trong nền ẩm thực Việt Nam.
Từ món ăn đường phố Việt Nam, phở dần trở thành biểu tượng ẩm thực được yêu thích trên thế giới (ảnh: sưu tầm)
Tổng kết
Tìm hiểu về phở chính là hành trình lật mở những trang sử văn hóa đầy tự hào và thêm trân trọng sự tận tụy của các thế hệ nghệ nhân ẩm thực Việt. Sự trường tồn của phở qua bao thế hệ đã chứng minh rằng một món ăn được tạo nên bằng cả cái tâm, sự kiên nhẫn và tình yêu dành cho ẩm thực sẽ luôn có một vị trí đặc biệt trong lòng thực khách Việt Nam và quốc tế.
Nếu hôm nay Quý Anh/Chị muốn thưởng thức một tô phở nóng hổi, đậm đà hoặc muốn thưởng thức thêm những món ăn truyền thống quen thuộc của Việt Nam, thân mời Quý Anh/Chị ghé Thiên Lý để cùng gia đình, bạn bè và những người thân yêu tận hưởng một bữa ăn trọn vẹn tại địa chỉ: 199A Cách Mạng Tháng 8, Phường Bàn Cờ, TP. Hồ Chí Minh. Hotline/Đặt bàn: 19008605
Thưởng thức một tô phở đậm đà hương vị Việt tại Thiên Lý (ảnh: Thiên Lý Vietnamese Restaurant)
Thiên Lý xin chân thành cảm ơn Quý Anh/Chị đã luôn đồng hành và dành thời gian theo dõi các bài viết chia sẻ từ thương hiệu. Hãy đăng ký và theo dõi Thiên Lý để cập nhật thêm nhiều công thức, bí kíp nấu ăn và những câu chuyện thú vị về ẩm thực Việt Nam. Quý Anh/Chị cũng đừng ngần ngại chia sẻ cảm nhận hoặc món ăn yêu thích của mình ở phần bình luận để cùng Thiên Lý lan tỏa tình yêu dành cho ẩm thực Việt nhé.
Câu hỏi thường gặp
Phở không người lái có nghĩa là gì?
Cụm từ phở không người lái là một thuật ngữ hóm hỉnh xuất hiện từ thời kỳ bao cấp tại Việt Nam, dùng để chỉ những tô phở chỉ có bánh phở tươi và nước dùng thuần túy, hoàn toàn không có thịt bò hay thịt gà đi kèm do điều kiện kinh tế khan hiếm thời bấy giờ.
Tại sao mọi người thích ăn phở?
Mọi người thích ăn phở vì món ăn này mang lại sự thỏa mãn toàn diện cho vị giác lẫn tinh thần. Cảm giác được thưởng thức một thìa nước súp ấm nóng, ngọt thanh giữa không gian se lạnh, hòa quyện với cọng bánh phở dẻo dai và thịt mềm mọng tạo nên một sự thư thái, dễ chịu khó tả.
Phở làm từ gạo gì?
Bánh phở truyền thống thường được làm từ các loại gạo tẻ ngon, có đặc tính nở vừa phải và hàm lượng tinh bột cao như gạo Khang Dân hoặc gạo Chăm. Gạo phải được xay nhuyễn thành bột mịn, tráng mỏng rồi hấp chín bằng hơi nước trước khi cắt thành từng sợi đều đặn để đảm bảo độ dai dẻo tự nhiên.
Phở bò là gì?
Phở bò là phiên bản gốc và phổ biến nhất của món phở Việt Nam, sử dụng nước dùng được ninh hoàn toàn từ xương bắp và xương ống bò, kết hợp cùng các kết cấu thịt phong phú như tái, nạm, gầu hoặc gân để phục vụ thực khách.
